web[oor]log


Gedineerd, gehoord, genegeerd
december 23, 2009, 00:30
Filed under: Afghanistan, weboorlog

Gisteravond een uitstekende uitzending gezien van Wintergasten. Met dank aan Raoul Heertje die eerder in zijn programma Heerlijk Eerlijk Heertje bewees niet mee te doen aan format-denken en wegzap-angst, maar mensen die iets te melden hebben gewoon de tijd geeft. Inderdaad, langer dan de 15 seconden per antwoord die daar tegenwoordig voor staan. Als je negen minuten tijd hebt: hier is Raoul op zijn best – hij veegt de vloer aan met een tafel vol gasten bij De Wereld Draait Door inclusief Matthijs van Nieuwkerk.

Wintergast was Rory Stewart (1973), een jonge Schotse diplomaat en ex-militair met een voorliefde voor islamitische culturen. Bij Afghanistan-freaks is hij bekend om zijn boek The Places in Between dat zijn voettocht dwars door Afghanistan beschrijft. Hij kent het land als zijn broekzak en spreekt vloeiend Dari. Eerder was hij (Brits) diplomaat in Montenegro en Indonesië en gouverneur in de zuidelijke provincie Maysan van Irak (op zijn dertigste), waar de legendarische moeras-Arabieren wonen. Ook daarover schreef hij een boek. Nu is hij onder meer officieus adviseur van Obama.

Heertje vroeg hem hoe dat ging. Stewart antwoordde dat hij zo nu en dan dineerde met Richard Holbrooke (special gezant voor Afghanistan en Pakistan) en minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton.

Dus dan zitten we te eten en te praten, legde Stewart uit. ‘And then I do not get my message across.’

Bij elk diner hamerde Stewart erop dat het sturen van nog meer troepen en het verhevigen van de oorlog geen zin heeft: hij werd niet gehoord. Hij is een van de weinige kritikasters van Obama’s nieuwe strategie (40.000 nieuwe troepen, waarvan 30.000 US en versnelde opbouw van het Afghaanse regeringsleger). Als hij iets geleerd had tijdens al zijn jaren in het buitenland, vertelde Stewart, was het wel dat alle mooie grote strategiën van buitenlandse hulpverleners en politici niet werken. De bevolking tolereert hen een tijdje, maar gaat hen dan overmijdelijk zien als onwelkome gasten – als bezetters zelfs. En dan krijg je met geld en militairen niets meer voor elkaar.

Hij voerde een voorbeeld aan uit Irak dat ik maar al te goed kende. Tot mijn stomme verbazing zag ik, toen ik eind 2003 in het land was, hoe elke dag de rijen voor de benzinestations aanzwollen. Irak zit barstensvol olie, maar de toevoer naar de pompen haperde. Toen Stewart gouverneur was, dacht hij: dat gaan we oplossen. Net als andere gouverneurs probeerde hij van alles op logistiek gebied – nieuwe tankwagens, verbeterde leidingen. Pas toen de Amerikanen en Britten het bestuur overdroegen aan de Iraki’s, werd het probleem opgelost. En wel in een handomdraai: de hoogst verantwoordelijk voor oliezaken werd ontslagen. Die bleek zo corrupt als de pest. ‘Wij hadden dat niet in de gaten, maar de Iraki’s wisten precies waar ze moesten zijn’, zei Stewart.

Zijn boodschap: Doe niet net alsof je de Afghanen hun eigen problemen laat oplossen. (De Nederlanders in Uruzgan bijvoorbeeld roepen tegen elke journalist dat ze ‘een Afghan face’ plakken op alles wat in de provincie gebeurt, maar in de praktijk houden zij de controle). Maar trek je terug en laat ze het werkelijk doen.

Stewart zei onder meer dat we moeten beseffen hoe weinig we als buitenstaanders voor elkaar kunnen krijgen. ‘Misschien een succesvol projectje hier, of een hervorming daar. Maar dat is het. Over twintig jaar zullen we terugkijken en heel verdrietig worden. We zullen Obama’s speech in herinnering roepen en denken: waar was die man mee bezig? Had iemand hem niet kunnen waarschuwen dat zijn plannen geen zin hadden?’

Rory Stewart in Kaboel

Zelf werkt hij met Afghanen in Kabul aan het behouden van hun culturele erfgoed: dat werkt wel, zegt hij.

Stewart vermoedt dat huidige machthebbers en hun adviseurs het we aanvoelen, dat het sturen van troepen de situatie alleen maar verslechtert. ‘Maar ze moeten laten zien dat ze wat doen, het is politiek. Het gaat niet om Afghanistan. Ik zie niemand een beeld schetsen van hoe Afghanistan eruit ziet over twintig, dertig jaar. Het gaat om het verslaan van al-Qaeda, om de eigen veiligheid van het Westen. Het is natuurlijk nonsens dat die staat of valt met de situatie van Afghanistan.’

Herhaling: zaterdag 16 januari 2010 13:40 Ned 1

Advertenties

1 reactie so far
Plaats een reactie

Joeri,
Ik heb ook genoten van Wintergasten. Jouw samenvatting en toevoeging maken dit gesprek nog waardevoller. Luisteren naar kenners van complexe situaties is erg moeilijk voor wereldleiders.

Reactie door Rob Boom




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: