web[oor]log


Dappere kiezers
augustus 20, 2009, 23:00
Filed under: verkiezingen, weboorlog

De Amerikaanse mariniers die het dorpje Tarakai in de Zuid-Afghaanse provincie Helmand bezochten, konden praten als brugman, de bewoners peinzden er niet over om te gaan stemmen in de Afghaanse presidentsverkiezingen die vandaag zijn gehouden.

Voordat de mariniers kwamen, had zich een groep Talibanstrijders verzameld op de bazaar. De mullah die hen leidde sprak de dorpelingen toe. Wie zou deelnemen aan de verkiezingen, was een vijand van de islam en zou gestraft worden. Om te beginnen zou van elke stemmer de in onafwasbare inkt gedoopte vinger worden afgesneden. Die maatregel om stemfraude te beperken, komt de Taliban goed van pas bij hun pogingen de presidentsverkiezingen te ontwrichten. Bij Afghanistans eerste presidentsverkiezingen ooit, in 2004, bleek de inkt gemakkelijk weg te wassen. Trots verklaarde de Afghaanse verkiezingscommissie onlangs dat nu andere inkt werd gebruikt die zeker een week zichtbaar zou blijven.

Het is afwachten of Talibanstrijders de daad bij het woord voegen. Ook is niet helemaal duidelijk of de inkt nu wél houdt. Meteen nadat hij had gestemd stak president Hamid Karzai, die zich opnieuw verkiesbaar heeft gesteld, triomfantelijk zijn besmeurde wijsvinger omhoog. Stemmers in het zuiden en het oosten, waar de Taliban sterk zijn, laten dat wel uit hun hoofd. Karzai is omringd door lijfwachten, maar hun vingers worden door niemand beschermd.

De inkt is bedoeld om te voorkomen dat mensen meer dan één keer stemmen. Afghanen kunnen in elk stembureau hun stem uitbrengen op vertoon van een stempas. Bij het verstrekken van die passen is veel misgegaan. Volgens een rapport van de Free and Fair Election Committee hebben duizenden minderjarigen stembewijzen gekregen en konden mannen stempassen halen voor de vrouwelijke leden van hun gezinnen, zonder dat daarvoor enige identificatie nodig was. Vele Afghanen zouden beschikken over meerdere stempassen die te koop werden aangeboden. In het onderzoek is sprake van een man die vijfhonderd passen bezat. Volgens presidentskandidaat Ramazan Bashardost, oud-minister van Planning en fervent strijder tegen corruptie en de arrogantie van westerse hulporganisaties, was de inkt afwasbaar. Na wat boenen en schrobben was zijn wijsvinger weer schoon, meldde hij woedend. Bashardost was derde in de peilingen, met 10% van de verwachtte stemmen. De Afghaanse verkiezingscommissie zegt zijn uitlatingen serieus te nemen en onderzoekt de houdbaarheid van de inkt.

In tegenstelling tot 2004 hebben de Taliban deze keer wel geprobeerd de verkiezingen te ontwrichten. Volgens Associated Press vonden in Kabul zeker vijf bomaanslagen plaats. In de noordelijke provincie Baghlan werden 14 stemlokalen gesloten na beschietingen. Blijkbaar is het daar gedaan met de relatieve rust die heerste toen Nederland er nog een provinciaal reconstructieteam leverde (2004-2006). Ook in Helmand werden stemlokalen gesloten na aanslagen. Volgens de Afghaanse veiligheidsdienst vonden 26 mensen de dood door Talibanaanvallen, van wie negen burgers. De opkomst bedraagt waarschijnlijk tussen de 40% en 50%. Dat is aanzienlijk lager dan de 77% opkomst tijdens de verkiezingen in 2004.

Een lage opkomst in het zuiden, waar de meeste Pashtuns wonen, de bevolkingsgroep waaruit Karzai afkomstig is, is gunstig voor diens rivaal Abdullah Abdullah. Hij mikt op de Tadzjiekse kiezers, die zich vooral in het veiligere noorden van het land bevinden. De eerste betrouwbare schattingen over opkomst en uitslag worden niet voor zaterdag verwacht. De officiële uitslag kan nog weken op zich laten wachten.

In Uruzgan lijken de verkiezingen rustig te zijn verlopen. Volgens Defensie werden een twintigtal mortieren en raketten afgevuurd op posities van het Afghaanse leger. Maar alle 48 stembureaus openden hun deuren. Volgens de Wereldomroep zijn er overigens 49 stembureaus in Uruzgan, en 114.000 geregistreerde kiezers. Eerder meldde Defensie dat 260.000 kiezers zich hadden ingeschreven. Dat is uitzonderlijk veel op een bevolking die in 2004 nog op 314.100 werd gesteld.

Zou het dan ook in Uruzgan mis zijn met het verstrekken van kiespassen? De Nederlandse overheid heeft daar vijf miljoen euro aan bijgedragen (voor heel Afghanistan). Onduidelijk is ook of de 48 of 49 stemlokalen alle districten besloegen. In delen van Shahidi Hassas en Khas Uruzgan heersen de Taliban. De ISAF-inktvlek beslaat slechts een klein deel van de provincie, maar daar woont wel het merendeel van de bevolking.

Vooral in de ruige gebieden waar de uitlopers van de Hindu Kush zich uitstrekken, met toppen van drieduizend meter, is de controle door Afghaanse en westerse veiligheidstroepen nihil. Daar lopen belangrijke aanvoerroutes van de Taliban. Volgens generaal Abdul Hamid, de commandant van de Afghaanse regeringstroepen in Uruzgan, hebben de Taliban in die afgelegen delen van de provincie trainingskampen. Dat verklaart volgens hem de relatieve rust in de provincie: de Taliban willen geen grote Navo-offensieven uitlokken.

Hoe het ook precies gesteld is met de cijfers, de werkelijkheid daarachter is er een van grote moed. Door het hele land vormden zich lange, kwetsbare rijen voor de stembureaus. En wie eenmaal zijn vinger in de inkt heeft gedoopt, kan (als hij inderdaad onafwasbaar is) nog dagenlang ten prooi vallen aan de Taliban. Kom daar maar eens om in onze eigen democratie, met zijn afkalvende opkomstcijfers.

Advertenties

Geef een reactie so far
Plaats een reactie



Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: