web[oor]log


De onzichtbare grens
februari 16, 2007, 21:04
Filed under: Uruzgan februari 2007

Kaarsjes branden voor de Nederlandse gewonden tijdens de gereformeerde kerkdienst op Kamp Holland. Foto: Joeri Boom

Een voordeel van wachten is dat je mensen leert kennen. De instructeur voor de Bushmasters, bijvoorbeeld. Een Puertoricaanse Amerikaan die na zijn vertrek uit het leger (retirement zegt hij) ging werken voor een private military firm. Nu geeft hij pantserwagenrijles in Irak en Afghanistan. De eerste groep Nederlanders die hij leerde omgaan met de Bushmaster was enthousiast. “Ik heb een foto waarop de wagen helemaal loskomt van de grond. Dat was toen ik een Nederlander les gaf.”

En korporaal M., met wie ik meer blijk te delen dan ik voor mogelijk hield. Hij wil graag naar Uruzgan, heel graag zelfs. Hij gaat maar voor twee maanden, maar heeft al voor vertrek gevraagd of hij langer mocht blijven. Hij wil graag in de praktijk brengen wat hij heeft geleerd. Hij is verbindelaar en heeft eigenlijk een beetje genoeg van alleen maar oefenen. Nu wil hij zijn kabels trekken in oorlogsgebied.

Maar hij heeft nog een reden om even weg te willen. Hij groeide op zonder vader, dat was al rot genoeg. Afgelopen donderdag begroef hij ook nog eens zijn moeder. Op de begrafenis verscheen hij in zijn zondagse militaire uniform. Hij droeg een gedicht voor dat hij zelf maakte, en roerde de familie daarmee diep. Zijn eigen ‘knakmoment’, zoals militairen dat noemen, kwam toen hij haar kist zag zakken. Daar ging zijn moeder. Ze komt nooit meer terug.

Hij was al in Kandahar, op weg naar Tarin Kowt, toen het overlijden van zijn moeder bekend werd. Hij droeg het zware nieuws beter dan de geestelijk verzorger die het hem kwam vertellen. “Hij had het moeilijk”, zegt M. “Ik heb hem gerust gesteld. Ze was al lang ziek.” M. keerde naar Nederland terug voor de begrafenis en nu is hij weer op weg naar zijn eenheid in Tarin Kowt. “Ik wil niet zitten sippen in Nederland”, zegt hij. “Laat mij maar werken in Uruzgan.”

Maar degene die ik hier het uitvoerigst aan het woord zal laten is Rico, koporaal der eerste klasse bij de artillerie. Hij hoopt dat andere militairen zich zullen herkennen in zijn verhaal over de onzichtbare grens.

Aanvankelijk raken we aan de praat over de missie in Uruzgan, en de vooruitzichten daarvan. “Het gaat hier nog wel even duren”, zegt hij beslist. “In twee jaar gaan we het nooit redden. Reken maar op een jaartje of tien of vijftien.”

Hij diende drie keer in Bosnië, en de eerste uitzending die hij meemaakte was die naar Kosovo, waar Nederlanders onder meer de zone rond het stadje Orahovac beveiligden. “In Bosnië zitten de internationale gemeenschap al bijna vijftien jaar, en in Kosovo zijn ze voorlopig ook nog niet weg. Het is altijd hetzelfde. Oorlog gaat maar tussen twee mensen aan de top. Zolang ze anderen zo gek krijgen om voor hen te vechten, blijft het voortduren. Geef mensen een alternatief. Geef ze werk en een redelijk inkomen. Dan heb je kans dat je een generatie los kunt maken van de oorlogsvoering. Maar ik vraag me af of we het met één generatie zullen redden hier in Afghanistan.”

Dan wordt ons gesprek persoonlijker. We spreken over thuiskomen uit gevaarlijk gebied en over hoe in hemelsnaam te stoppen met dit werk, dat zo mooi maar ook zo lelijk is.

Rico is net terug van twaalf dagen verlof in Nederland. “Het is of ik niet ben thuis geweest”, zegt hij. “Ik belde net met mijn vriendin, zij heeft hetzelfde gevoel. Aan de spulletjes en de restjes shag kon ze zien dat ik er geweest was, maar ze vond het heel onwerkelijk. Je komt in die korte tijd niet los van Afghanistan. Lopen mijn vriendin en ik op straat, zie ik iets, doet het me meteen denken aan Afghanistan. Niets zeggen, denk ik dan. Het heeft geen zin om haar daarmee op te zadelen. Ik moest echt mijn best doen een beetje thuis te zijn, die twaalf dagen.”

Hij heeft nog tweeënhalve maand te gaan en dan zit zijn half jaar in Afghanistan erop. Ervaring met thuiskomen heeft hij maar al te goed. Drie dagen heeft hij tijd en ruimte nodig voor zichzelf, dan keert hij langzaam terug in Nederlandse sferen. “Het duurt lang voordat je weer echt thuis bent”, vertelt hij. “De missie groeit langzaam uit je. Dat zal nu wel weer zo gaan.”

Ook al heb je geen gevechten meegemaakt, er is altijd een kloof tussen de thuisblijvers en de militairen die zijn weggeweest, weet hij. Rico heeft een functie op het hoofdkwartier van RC South in Kandahar. Daar kan hij volgen wat er in het gebied gebeurt. “Ik heb geen gevaarlijke situaties meegemaakt. Je hoort wel raketten over je heen komen maar daar leef je mee. Maar ik maak wel deel uit van een gevaarlijke missie. Het is thuis moeilijk uit te leggen wat dat met je doet. Er heerst hier een sterk gevoel van verbondenheid. Dat is uniek. In Nederland op de kazerne heerst een kwart voor vijf mentaliteit. Hier sta je er altijd, 24 uur per dag. Met zijn allen.”

Zijn vorige relatie sneuvelde, mede onder druk van de uitzendingen. Rico en zijn toenmalige vriendin groeiden uit elkaar. “Zij begreep me steeds minder. Mijn missies speelden daarin wel een rol. Als je thuiskomt, moet je een onzichtbare grens over. Het duurt even voordat je dat geklaard hebt. Maar leg dat maar eens uit.”

Die grens heeft te maken met fysieke ruimte, probeert hij. “In mijn geval zit ik tijdens een missie de grootste tijd vast op een kamp. Daarbuiten is het niet pluis. Je hebt weinig privacy. Je slaap met meerderen in een container of een tent. Als ik weer thuis ben, moet ik af en toe in de auto stappen en wegrijden, gewoon wég. Dan ga ik die onzichtbare grens over en vergroot ik mijn wereld. In het weekeinde wil ik stappen. Dat geeft mij het gevoel dat ik weer onder de mensen ben, dat ik weer in de wereld zit. Het kan nu weer, dus wil ik het ook.”

Hij dient nu bijna twaalf jaar bij de krijgsmacht en heeft besloten dat hij ermee stopt. Afghanistan is een waardige afsluiter, vindt hij. Wat hij in de burgermaatschappij gaat doen, weet hij nog niet. In elk geval zal hij de uitzendingen missen, en de krijgsmacht toch ook wel een beetje.

“Ik was een lastpak vroeger”, vertelt hij. En die lastpak moest in dienst. “Ik moest opkomen voor mijn nummer en wat ik nooit verwacht had gebeurde. Het leger beviel me. Ik leerde er discipline en saamhorigheid. We vormden een groep die veel voor elkaar over had. Vooral op uitzending is dat gevoel er. Daarom ga ik graag mee.”

Thuis heeft Rico verteld dat hij naar Afghanistan moest, maar eigenlijk zit hij hier op vrijwillige basis. “Voor mij is deze uitzending belangrijk. Hij vormt een soort buffer tussen mijn oude leven binnen de krijgsmacht en een nieuw leven daarbuiten. Het klinkt misschien raar, maar Afghanistan is mijn brug naar de burgermaatschappij.”

Advertenties

3 reacties so far
Plaats een reactie

Hoi Joeri,

De aanschaf van de automatische granaatwerper kwam in de pers toen jij al in Afghanistan zat. Het is een wapen voor noodsitaties, de scherfgranaten zijn dodelijk in een straal van 6 meter en verwondend in een straal van 25 meter. In totaal worden 350 granaten per minuut afgevuurd en de dracht is 2 kilometer. In de toekomst wordt het wapen voorzien van warmtebeeld en laserafstandmeter. Dit alles volgens door defensie openbaar gemaakte informatie.
Hoewel ik een leek ben vraag ik me af hoe burgerslachtoffers voorkomen zullen worden (zeker gezien het feit dat het de kloof tussen handvuurwapens en zwaardere middelen in noodsituaties moet overbruggen).

Een tweede vraag. Heb je kijk op de samenstelling van de Taliban. Klopt het dat poverty draft een belangrijke rol speelt in de werving van nieuwe recruten voor de opposing militant forces. Hebben jij en de troepen het daarover op Kamp Holland?

Bedankt voor je respectvolle rapportages zover. Ga zo door, zou ik zo zeggen al ben ik meer voor de benadering: ‘haal de troepen terug’.

Martin

Reactie door Martin

Honderd punten voor de schrijver!

Reactie door Whiskey Pappa

ik ben uber trots op korporaal M.

Reactie door Kittycat




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers liken dit: