web[oor]log


Naar Volendam en terug
december 12, 2006, 09:28
Filed under: Uruzgan december 2006

volendam-net-aangekomen.jpg

Buiten spelen! Eindelijk van de basis af! We gaan naar Volendam!
Zo heet de vooruitgeschoven post dichtbij een van de bergruggen die ons omringen. Hij ligt op een heuvel, niet ver van Alexanders oude fort. Om hem te bereiken moeten we kilometers rijden door vlak land, met droge rivierbeddingen en akkers waarop veel boeren wiet verbouwen. Die ligt nu te drogen in een heerlijke winterzon. Het is vast ongepast dat ik er zo enthousiast over ben, maar ik wil verdomme naar buiten. Ik ben gewend om zonder militair gezelschap door dit land te reizen. Het leven op een kamp beknelt me. Ik moet eruit!

volendam-terug-naar-camp-hadrian.jpg

Waarom noem je je militaire post in hemelsnaam ‘Volendam’? Dáár stuiten wij op “een stukje traditie”. Het leeuwendeel van de troepen die nu de missie van de Luchtmobiele Brigade hebben overgenomen, behoort tot de Prinses Irene Brigade, die tijdens de Tweede Wereldoorlog werd opgericht en in 1944 landde op de kust van Normandië. In 1946 werd de brigade ingezet in Indonesie. Het schip dat de Nederlandse troepen aanvoerde, heette ‘De Volendam’.

Ook Kamp Holland heeft zijn voorwaartse basis. Die heet ‘Poentjak’, naar de vallei in Indonesië waar de Prinses Irene Brigade haar eerste buitenpost inrichtte. Ehm, was dat niet een post-koloniale oorlog die wij daar voerden? We noemden die ‘politionele actie’, en eigenden ons daarmee het recht toe voor politieagent te spelen in een land dat wij als kolonie wensten te behouden, terwijl het graag onafhankelijk wilde zijn. Dat stukje krijgsmachtstraditie kan maar beter onder het tapijt, zou je denken.

 

volendam-uitzicht-op-bergrug-er-is-raketdreiging.jpg

We reizen naar Volendam met een eenheid waarvan de meeste mannen pas gisteren in Deh Rawod zijn gearriveerd. Zij vormen de aflossing van een peloton dat zes dagen op de post heeft doorgebracht. Ik zit achterin een open Mercedes-jeep.

Met mijn knie bonk ik onophoudelijk tegen een paar handgranaten die aan een pantserplaat hangen, klaar voor gebruik. Daarboven staat een bak met munitie voor automatische geweren. Als we door een kuil rijden en ik grijp de zijkant van de Mercedes vast, moet ik oppassen dat ik niet de hand sla aan het antitankwapen (een buis waar een raket uitkomt) dat aan de buitenkant van de wagen is bevestigd. Aan mijn linkerzijde toornt Floyd, de boordschutter, hoog boven me uit. Hij is de rust zelve en blikt onbevangen over de loop van zijn machinegeweer, alsof hij dagelijks een zwaar bewapende trip maakt door Taliban Land.

Onze jeep maakt deel uit van een konvooi met enkele YPR’s (gepantserde rupsvoertuigen). Toen we vóór vertrek de wapens gingen testen op de schietbaan, was ik letterlijk in één klap wakker bij de eerste schoten van de YPR-kanonnen. Diep, dof en hard. Ik begrijp opeens waarom de manschappen hun persoonlijke wapens “buksen” noemen. Vergeleken bij de YPR-kanonnen zijn de knalletjes van automatische geweren preutse niksigheid.

volendam-op-weg-naar-volendam-bij-rollercoaster-hill.jpg

Vredesoperaties zijn weleens denigrerend samengevat als ‘lachen en zwaaien’, vanuit gepantserde voertuigen. Welnu, we hebben veel gelachen en gezwaaid naar kinderen die het konvooi achterna renden. Ik was blij dat ze dat deden. Het is een teken dat het wijdse, vlakke gebied tussen Volendam en Camp Hadrian een stuk veiliger is dan enkele maanden geleden. Hiervandaan werden raketten afgeschoten op de basis.

Eind augustus vielen er op één dag zes in de buurt van het kamp. Er werden hinderlagen gelegd door taliban-strijders. In een daarvan verloor een YPR-chauffeur zijn onderbeen. De gehavende pantserwagen staat op het kamp. Het gat waardoor de fatale scherf sloeg is duidelijk zichtbaar, maar mag niet gefotografeerd.

 

mfq-volendam.jpg

 

Van de sergeant vóórin de wagen krijg ik instructies voor het geval we worden “aangegrepen”. Ik mag “het voertuig” pas verlaten als het is “uitgeschakeld”. Tot die tijd dien ik mij zo klein mogelijk te maken, mochten we onder vuur komen te liggen. Floyd zal zich alle ruimte toeëigenen om “vuur uit te brengen” met zijn machinegeweer. “Daarbij kan het gebeuren dat hij op u gaat staan en u pijn doet. Daar is niets aan te doen”, zegt de sergeant. Ik dien op mijn hoede te zijn voor verdachte zaken. Met name wordt mij gevraagd in de gaten te houden of kinderen bij onze nadering angstig wegrennen. Bij vijf van de zes hinderlagen die de Nederlanders sinds hun komst meemaakten, waren vrouwen en kinderen in geen velden of wegen te bekennen.

aantreden.jpg

Na een tocht van uren komen we aan in Volendam. Ik ben de eerste journalist die het kamp bezoekt, vertelt een kapitein. Het betreft hier een MFQ – een spiksplinternieuwe afkorting in het Nederlands militair jargon. MFQ staat voor multifunctionele quala. Een quala is een groot ommuurd Afghaans huis. Dat wordt momenteel gebouwd in Volendam. Bovenop de heuvel zijn muren opgetrokken van zo’n tachtig centimeter dik. Daar komt niks doorheen.

De manschappen slapen nu nog buiten de muren, in grote kuilen afgedekt door tenten. Het voedsel bestaat uit MRE-rantsoenen (meals ready to eat), brood met houdbaar beleg, en eieren. “We dachten dat ze rauw waren”, zegt sergeant Bart, die er net zes dagen Volendam op heeft zitten en nu met zijn ploeg terugkeert naar Camp Hadrian, “maar ze bleken gekookt. Je had het gezicht moeten zien van de eerste man die dacht even een eitje te gaan bakken.” Het leven in Volendam is het best te beschrijven als extreem kamperen. Er is een pispaal die de plek markeert waar de mannen moeten plassen. “Voor grotere behoeftes vervoegt u zich in dat groene tentje”, wijst de sergeant.

Tussen de heuvel en de bergrug ligt een gehucht. De manschappen kunnen vanaf de heuvel over de muren van de quala’s kijken, en zo de binnenplaats zien waar de vrouwen zich ophouden. “Dat vindt de bevolking heel vervelend”, vertelt sergeant Bart. “Dus we hebben goede afspraken gemaakt. Overdag komen we niet aan de rand van de heuveltop. ’s Nachts wel, dan slapen ze binnen.”

Zijn eenheid heeft geregeld patrouilles gelopen in het dorpje. De mensen waren vriendelijk. “Kennelijk hebben ze in de gaten dat onze aanwezigheid goed is voor hun veiligheid.” Dat moet haast wel. De MFQ bevindt zich namelijk op grond die voor hen heilig is. De dorpelingen behoren tot de Sayet, een stam die zegt familie te zijn van Mohammed-de-Profeet, zoals overigens wel meer Afghaanse stammen doen. Juist op de Volendam-heuvel bevindt zich een tempeltje waar de botten van de aan de profeet gerelateerde voorouders worden bewaard.

Ook het uitdelen van radiotoestelletjes en de medische post die rond een militaire ziekenwagen is ingericht, stemmen de dorpelingen gunstig. “Ze komen met de kleinste wissewasjes. Liefst hebben ze voor elk hoestje een pil”, vertelt een ziekenverzorger. Maar hij heeft ook de andere kant gezien. Er werd een kind binnengebracht met hersenvliesontsteking. Het moest naar Tarin Kowt vervoerd worden, wilde het nog een schijn van kans maken. “Dat vond de vader teveel gedoe. Hij maakte liever een nieuw kind, zei hij.”

volendam-joeri.jpg

Sergeant Bart is te spreken over de MFQ. Het contact met de bevolking is goed, en de positie is prima te verdedigen tegen aanvallen. Maar hij maakt zich ook zorgen. “Twee keer zagen we mannen graven daar op die lage bergtop.” Hij wijst. Niet ver van die plek, een stuk lager, zit een post van de Afghaanse politie. Als het de taliban lukt daar een stelling in te richten, kunnen ze de post kapotschieten. “En ze kunnen ons daarvandaan bestoken met 107mm raketten”, zegt hij.

Zijn mannen hebben de plek constant geobserveerd. Waarom heeft hij er geen Apache-helikopters op afgestuurd? “Er wordt hier veel gehakt en gespit door de mensen”, vertelt hij. “Elk nieuw akkertje levert weer wat op. We raken alleen maar verder van huis als we de boeren gaan beschieten.”

Weer die terughoudende, Hollandse reactie. Ook deze eenheid is ervan doordrongen dat dit een operatie is die trekken vertoont van een contra-guerrilla, en die win je slechts als de bevolking jou gaat steunen, in plaats van de rebellen.

bushmasters-de-nieuwe-pantserwagens.jpg

Op de terugweg lift ik mee op een Patria-pantserwagen, met drie gigantische wielen aan elke kant. Nooit geweten dat die dingen een stuk comfortabeler zijn dan de achterbak van een Mercedes-jeep. En dat je erin mag roken, samen met de gehele bemanning.

Ik heb een luik geopend en mijn hoofd naar buiten gestoken. Als we terugkeren op het kamp, zie ik een roerende scene. De twee verkenners met wie ik een container deelde op het militaire vliegveld van Kaboel, komen aangerend. Het is hún eenheid die net zes dagen in Volendam heeft doorgebracht. De twee arriveerden te laat in Deh Rawod om met hen mee te kunnen. Stoere mannen omhelzen elkaar en roepen: “Eindelijk!”.

Het was fijn, even buitenspelen. Maar als ik om half één ’s nachts de stikdonkere nacht plots hel verlicht zie worden door een lichtkogel, besef ik hoe precair de situatie hier nog is. Lichtkogels kunnen de voorbode zijn tot een gevecht zijn. Het licht hangt boven Volendam. “De soldaten daar zijn nieuw”, stelt een officier mij en zichzelf gerust, “ze nemen geen risico. Als ze denken iets verdachts te zien, doen ze liever een lampje aan.”


4 reacties so far
Plaats een reactie

Wilde even laten weten dat we het enorm op prijs stellen dat er nog eens iemand naar Deh rawod af wil reizen. Het is leuk en aardig om veel over Kamp Holland en KAF te horen maar we hebben ook bijna 400 troepen in dat andere plaatstje.

Reactie door Henk

Dude! Die foto’s! Vergeet dat pennegelik en doe wat met je talent!

Reactie door een fotograaf

misschien is het daar wel gewoon adembenemend?

Reactie door daniel

Heey man grappig dat omdat ik wat zaken moet verifieren voor mijn boek nu juist bij jouw stukken uitkom!!

Cya soon Niels

Reactie door Niels Roelen




Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s



%d bloggers op de volgende wijze: